
Pratyahara
Je kent dat vast wel het gevoel dat je steeds in dezelfde cirkels draait, dezelfde gedachten die omhoog blijven komen of dat je het gevoel hebt dat je altijd maar weer gestoord wordt door dezelfde sensaties, of in situaties terechtkomt waar je het gevoel hebt, dat dit niet meer helemaal je plek is. Zeer waarschijnlijk laat je je leiden door je zintuigelijke waarnemingen, je gedachten, je verlangens, je gehechtheden en heb je het gevoel niet zelf in controle te zijn.
Pratyahara, de techniek van het onthechten
Onthechten wordt binnen yoga Pratyahara genoemd en is binnen het 8-voudige pad van Patanjali de vijfde stap. Pratyahara is het weer terugvinden van de stem van je hart. Onthechten of onttrekken van energie doe je door te beslissen dat je er niet in meegaat. Kom in opstand vanuit je hart. Het toepassen van Pratyahara zorgt ervoor dat je in meditatie kunt komen. Het is naar binnen keren en je afsluiten voor de zintuigelijke waarneming van buitenaf. Hiervoor is het wel belangrijk dat je eerst de vier voorgaande stappen van het 8-voudige yogapad onder controle hebt, zoals je emoties met Yamas en Niyamas, het fysieke ongemak met de Asana's en je energiebeheersing met Pranayama.
Hoe werkt ontvangen van indrukken met zintuigen eigenlijk?
Dr I. K. Taimni legt in zijn vertalingen van de Yogasutra's van Patanjali mooi uit hoe het eigenlijk werkt met onze zintuigen, met het ontvangen van indrukken. Zolang de mind, ook wel het denkvermogen genoemd, zich verbindt met de perceptie, dan ontstaan er gedachten en word je een zintuigelijke waarneming gewaar.
Als je op straat loopt zijn er enorm veel indrukken die langskomen en je ogen treffen. Het zijn echter maar een paar die we opmerken. Het denkvermogen negeert gewoon de meeste trillingen die de zintuigen op je afsturen. Toch blijven er enkele indrukken je steeds maar lastig vallen. Misschien is het je reuk, de smaak, het zien, de tast, het horen. Er zijn altijd indrukken die gedachten veroorzaken,
Je probeert misschien hard je best te doen sommige indrukken weg te duwen, zoals bijvoorbeeld tijdens een opdracht voor school of werk. Je wilt graag dat het rustig is om je heen, maar hoe dan ook, de buurman blijft je lastig vallen met zijn boor in de muur. Het is moeilijk je te onthechten van het lawaai.
Hoe doe je dat onthechten?
Om je te onthechten moet je eerst vaststellen dat je gehecht bent. Dat iets je steeds maar weghaalt van datgene wat je aan het doen bent. Je voelt dat je zelf niet in controle bent, maar dat je steeds gestoord wordt door zintuigelijke waarnemingen.
Je hebt zelf de power om te beslissen een keuze te maken en je kiest ervoor dat het genoeg is, je voelt dat dit niet het pad is dat je wilt bewandelen. Je haalt je aandacht weg en je energie volgt. Je brengt nu je aandacht bewust naar datgene wat je aan het doen bent. De energie volgt als vanzelf en Pratyahara is volbracht!
Vier stappen om te onthechten:
Ontdek dat je gehecht bent, dat je wordt gestoord.
Beslis dat je er niet in meegaat, vanuit je hart.
Trek de energie terug, de energie volgt de gedachte.
Kanaliseer de energie naar iets positiefs, in dit geval naar datagene wat je aan het doen was

Wanneer het je lukt te onthechten van alle zintuigelijke waarnemingen, zoals een geluid van buiten, of een sensatie op je lichaam, ontstaat er vanzelf een meer naar binnen gerichte waarneming. De energie die vrij stroomt wordt nu niet meer afgetapt. Dit betekent dat jij zelf je niet meer laat storen. Je aandacht wordt niet meer weggetrokken, maar jij bepaalt zelf waar je aandacht naartoe gaat. Je wordt langzaam weer meester over jezelf.
Pratyahara en energie
Pratyahara is net als pranayama een energie oefening, met pranayama leer je de energie opwekken en sturen en met pratyahara leer je de energie afremmen en kanaliseren. Beiden zijn bedoeld om gedachten te verminderen die voortkomen uit zintuigelijke waarneming.
en verder...
Als er van buitenaf, vanaf je zintuigen, geen indrukken meer zijn die gedachten voortbrengen, dan zijn er van binnenuit nog indrukken, zoals gedachten die omhoog komen vanuit herinnering, mentale voorstellingen over de toekomst, karma.
In het volgende stadium kun je met meditatie ook van deze gedachten en denkprocessen onthechten.
Uiteindelijk zul je gaan merken dat je steeds meer energie hebt, omdat veel verstoringen zijn opgeheven. Dit gaat je meditatie verdiepen, maar ook binnen je dagelijks leven zal dit een enorme impact hebben. Je kunt handelen zonder dat het je al teveel lichamelijke energie kost.
Uiteindelijk kom je weer in contact met je ware zelf door je te leren onthechten.
Lees een gerelateerd artikel